Posts Tagged ‘ pòwióstczi ’

29. rujana

Pioter òbùdzëł sã czej smrok jesz nie pòzwòliwôł na spòkójné chòdzenié pò jizbie. Wstôwającë z wëra, spòzdrzôł na zédżér, jaczégò wiôlgô wskôzówka prawie co wskòczëła na plac z numrã 12. Bëła czwiôrtô nad renã. Chłop wstôł z wëra. Czuł, jak rosce w nim chãc na jigrë. Pòdchôdającë do òkna miôł starã jic jak nôcëszi, cobë nie zbùdzëc Wiolettë. Za òknã swiecëłë lampë gardu, jaczé roswietliwałë Galeriã na Przimòrzim. Widnik zasłoniwôł nôdłëgszi z walofców Eùropë. Padôł dészcz.
Chłop òbezdrzôł sã w starnã wëra na jaczim leża rozeblokłô Wioletta.
– Jes mòjim nôwikszim szczescym – ùsmiéchnął sã. – Chto bë pòmëslôł, że to ju miesąc pò najim zdënkù…
Nymò, że to prawie bez robòtã Wiolettë nie dożdelë sã za jich “miodnym miesącã”, ni miôł ji tegò za złé, a chcôł, żebë nen slôdny dzéń tradicyjnégò fejrowaniô òżenkù béł dlô ni òsoblëwie ùdóny.
– Spi Mùlkù… – cëchò szepnął w ji starnã.
Na zemi nalôzł swòją bielëznã ë wcygnął ją na se. Zôs w cëszë pòszedł do kùchnie, dze pòd sómim òknã stoja lodownica. Wëcygnął z ni zëmną pepsi. Napił sã, cobë përznã òchłonąc. Rozpôlenié spadło. Zôs spôł.

* * *

Piotra zbùdzëło cknienié cepłégò lasu òb lato. Òdemknął òczë. W nym sztóce włosë Wiolettë zakrëłë wid, a òn pòczëł ji słodczé lëpë na swòji gãbie.
– Wszystkiego najlepszego! – rozsmiałë sã ji òczë. Chłop spòzdrzôł zaspóny na nią.
– Wszystkiego najlepszego, Kochana. – przëcësnął ją do se. – Ale miałem piękny sen…
– No opowiadaj, co ci się śniło? – spëtała ju leżącë przë nim. Ji piersë òbcérałë sã ò jegò brzëch.
– Że w końcu dorobiliśmy się gromadki dzieci i pięknego domku pod lasem na Kaszubach. – rzeknął ju barżi òżëwióny Pioter, òdwrócywającë sã nad Wiolettã ë kùszkającë ją pò szëji.
– Oj przestań już! Wiesz, że muszę się zbierać, bo spóźnię się do pracy!
– Ale ta chwila cię nie zbawi… – nie pòddôwôł sã.
– Oj… No już. – wëskòczëła z wëra smiejącë sã z mùnie, jaką robił wcyg proszący chłop. – Poczekaj z tym do wieczora.
– Trzymam cię za słowo, piękna! – ùsmiechnął sã do ni, wzérającë jak pòdnoszi ze zemi swòje ruchna ë sznëkrëje za jinyma pò szafach w jizbie.
Pioter miôł jesz dwie gòdznë zanim mùszôł sã zbiérac do robòtë. Ani sã òbezdrzôł jak Wioletta bëła przëszëkòwónô ë wëchôda z jich chëczë.
– Miłej pracy Kochana.
– Wzajemnie! – pòdeszła do niegò ë kùszna gò na òddzekòwanié. – Kocham cię.
– I ja ciebie kocham.
Wëszła. Chłop leżôł jesz we wërze ë rozmëslôł nad dzysdniowim wieczorã. Ju w ùszłim tidzeniu zdążëł òbsztëlowac dlô nich dwa place w Mestwinie. To prawie tam sã pòznelë, tam téż sã ji òswiôdcził łońsczégò rokù. Môłô wieczerza, spacér nad Mòtławą ë wino doma – miałë bëc kluczã do szczestlëwégò skùńczeniô “miodnëch” trzëdzescë dniów pò jejich slëbie.
– Na sóm kùńc przeńdzemë ju do naszégò niewiôldżégò wëra – brzątwił, ùsmiéwającë sã do se w mëslach.
Wstôł z wëra ë pòszedł sã wëszlapac pòd prisznicã. Òpòrządzëł w jizbie dze mielë łóżkò, zdrzélnik ë stół kòl òknów. Òdemknął dwiérze na balkón, cobë wpùszcëc swiéżégò lëftu do chëczë. Zazdrzôł jesz do jizbë w jaczi mielë pòspólny plac do robòtë kòl kòmpùtra ë trzimelë swòje ksążczi na pòlëcach. Wëcygnął ze sztrómù róter òd jinternétë. Spòzdrzôł na zédżér, jesz béł czas. Zjôdł pôrã klapsztulów, pòzamëkôł òkna ë òblôkł sã do wińscô. Sprôwdzëł czë mô kluczë òd aùtóła, telefón, papiórë.
– Wszëtkò? – spëtôł sóm se. – Wszëtkò. – òdpòwiedzôł wëchôdającë z chëczë.

* * *

– I jak tam robota Mulku? 😉 – wësłół smsa czej ju dojachôł do radnicë, w jaczi robił. Pioter béł sparłãczony z promòcją gardu, w jaczi miôł starã ò pòkazywanié kùlturë rozmajitëch nôrodów żëjącëch kòl wpłiwù Wisłë do Bôłtu.
– Dzysô mùszã sprôwdzëc czë są ju rozeszłé wszëtczé biljetë z ZKMù z jinstukcjama w rozmajitëch jãzëkach… A jesz je sprawa nech tôflów na aùtółë z kaszëbsczim nôdpisã… – mëslôł nad warkòwima sprawama pò sadnienim w swòji robòcy jizbie. W radnicë robił ju drëdżi rok. Rëchli, òb czas sztudérowaniégò béł tuwò na stażim.
Pioter zajimôł sã zbiéranim wiadłów ò wszëtczim, cëż dzeje sã w miesce ë je sparłãczoné z kùlturą. Wiadła taczé rozsyłół do rozmajitëch placów, midzë jinszima do gazétników a téż do ceńtrów kùlturë, cobë tamti jinfòrmòwelë ò tim mieszkéńców ë swiat. W wòlnym czasu sprôwdzywôł swòje starnë na spòlëznowëch pòrtalach. Wcyg miôł włączoné môleznowé radio.
– Tragiczny wypadek w centrum miasta. 29 osób nie żyje, 10 jest w stanie krytycznym. – ùczëł głos dochôdający z radia.
– Jenëseja, cëż sã stało…- òprzestôł mëslec ò robòce ë skònceńtrowôł sã na słëchanim wiadła.
– 29 osób zginęło w tragicznym wypadku drogowym w centrum miasta. W godzinach porannych na skrzyżowaniu ul. Mickiewicza z Aleją Legionów doszło do zderzenia tramwaju z cysterną przewożącą benzynę. Ze wstępnych ustaleń policji wynika, iż powodem wypadku był niesprawny układ hamulcowy cysterny, która uderzyła w bok tramwaju. W wyniku uderzenia zapłonęła kabina pojazdu, a ogień przeniósł się na cysternę. Jak poinformowali nas strażacy z Wojewódzkiej Komendy Straży Pożarnej, ogień strawił zbiornik, po czym nastąpił wybuch, który ostatecznie przyczynił się do śmierci 29 pasażerów tramwaju, uwięzionych w pojeździe. W wyniku wybuchu cysterny 10 osób znajdujących się w pobliżu miejsca wypadku odniosło poważne obrażenia. Stan poszkodowanych jest krytyczny, a nad ich życiem czuwają lekarze ze Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Pomorskiego Centrum Traumatologicznego. W tramwaju linii numer 8 znajdowały się także dzieci, które były w drodze do szkół.

* * *

W mieszkanim Piotra ë Wiolettë bëło ju cemno. Do chëczë wszedł chłop. Stanął w môlu stôwiającë ledwò dwa kroczi wprzódk òd pargù. Z jegò rãków wëlecałë klucze òd chëczë, kòmórkòwi telefón ë aktówka. Chłop bezkraftno spôdł na kòlana ë òpiérającë sã rãkama ò scanã zniżiwôł sã do pòdłodżi. Pò licach lecałë łzë. Sóm nie wiedzôł ò czim òb nen czas mëslôł, ani kùli czasu tak klãczôł. Czëł leno niezrozmiałą cëszã, felënk jednégò, co zdôwa sã bëc wszëtczim. Kù reszce rësził w czerënkù przédny jizbë, z zamknionyma òczama, nie wzérającë na wszëtkò co przëbôcziwało mù blós ò jednym. Ò ni. Czej ju doszedł na sztërzëch w òkòlé wëra, nalôzł kùnôszk mòcë, cobë wlézc na łóżkò ë legnąc sã bez chãcë do niczégò. Za òknama ùczëł szëm wiatru. W nym sztóce przëbôczëło sã mù prawie to, w cëż przódë wierzëlë rëbôcë.
– Czë to mòże bëc prôwda? – zaczął sã zamësliwac wzérającë na biôłi sufit. – Czë pò prôwdze, czej òdchôdómë, tej jidzemë w niekùńczącą sã wanogã, w nôbarżi krëjamné starnë wszëtczich nieznónëch wòdów?
Zdôwa mù sã, że żeglëje pò mòrzim we wëstrzódkù nocë, że leżi w bôce ë ni mòże sã nawetka letkò zrëszëc, bò bôt sã chilnie, a tej wëpôdnie prosto w cemną wòdã. Ë tedë ùczëł głos jakbë midzë szëmã wòdë a wiatru.
– Jeżlë chcész żebë żëła, wëskòczë z negò bôta…
Chłop òdemknął òczë. Stojôł nad wërã trzëmającë przëcësniony do lewi rãczi nóż. Ni mëslącë nad tim cëż robi, pòcygnął òstrim kùńcã w górã rãczi. Pôdł na wëro. Pòd rãką pòczëł cepłą wòdã ë cknienié solë w lëfce. Wëro zôs sã kòlibało.

* * *

Pioter òbùdzëł sã czej smrok jesz nie pòzwòliwôł na spòkójné chòdzenié pò jizbie. Wstôwającë z wëra, spòzdrzôł na zédżér, jaczégò wiôlgô wskôzówka prawie co wskòczëła na plac z numrã 12. Bëła czwiôrtô nad renã. Chłop wstôł z wëra. Czuł, jak rosce w nim chãc na jigrë. Pòdchôdającë do òkna miôł starã jic jak nôcëszi, cobë nie zbùdzëc Wiolettë. Za òknã swiecëłë lampë gardu, jaczé roswietliwałë Galeriã na Przimòrzim. Widnik zasłoniwôł nôdłëgszi z walofców Eùropë. Na bezkòmùdnym niebie bëło widzec pôrã gwiôzdów.
Chłop òbezdrzôł sã w starnã wëra, jakbë ò czims so przëbôcziwającë. Na wërze leża rozeblokłô Wioletta. Wzéra na niegò zelonyma slépiama, zachãcywającë do te, żebë do ni przëszedł.
Pioter wszedł na wëro, pòchiliwającë sã na sztërzëch nad białką. Wioletta ùsmiéchna sã do niegò. Zôczął ją kùszkac. Ni mëslôł ju ò niczim.

————————–
29. rujana
Pòwiéw Wenë 2012 – wëapartnienié

Ùbëtk

Je dzes taczi môl, dze wszëtkò je jinaczi. Jinaczi, jak tu czë tam… Na pierszé czëcé, bë sã mògło zdawac, że je to ju zabëti szum wiatru, wòdë ë lasu. Jaczis stôri zwãk, co jesz dzes sã niese, abò wòniô nieznónégò kwiata ë czasu. Zdawac bë sã mògło, że nick sã tam nie dzeje, a pòstãpù cywilizacje ni ma co szëkac w ti zaczarzony krôjnie. Chtos rôz dôł, ny snôżi krôjnie, pòzwã Bałszëbë, a jinszi czasã gôdalë Kaszkanë, ale wcyg bëła to zwada ùczałëch profesorów, chtërny nawetka z ną krôjną nick nie miele pòspólnégò. Równak lëdze tam żëjący wiedno swòją krôjnã nazéwalë Domôcëzna.
Domôcëzna bëła Zemią midzë Mòrzama, chtërne òbkrézowałë całą krôjnã ë parłãcziłë sã we Wiôldżich Wòdach. We westrzódkù krôjnë rosłë drzéwiãta w stôrëch, zaczarzonëch bòrach Wiôldżégò Pralasu, a na samim westrzódkù ny dzëwiznë cygnął sã môłi sztremelk gór, ò chtërnëch lëdze baro mało wiedzelë, ale na jich témã mielë wiele pòwiôstków. Midzë Pralasã a Wòdą cygnãła sã Sëchô Zemia, chtërna z Pralasã dërch biôtkowała ò nowi plac dlô se, a téż pòwałowónô zemia, chtërną zamieszkiwalë lëdze. Lëdze, jaczi tam żëlë bëlë z jednégò rodu – Słowianów.
Słowianowie żëlë dosc prosto. Òb całi rok zajmòwalë sã robòtą, chtërna nie bëła równak jich całim żëcym. Nôbarżi ùlubilë so òdpòczink ë mùzykã. A do òdpòczinkù leżnoscë bëło dosc wiele, przë czim spiéwalë stôrą frantówkã ò òdpòcziwanim:
Chcemë le sã bawic!
na zôczątk rokù ë kòżdégò miesąca,
co drëgą sobòtã ë co niedzelã,
na kòżdé swiãto sédmë dniów wierã,
gebùrtstach, jimieninë, roczëznë ë wiesela,
bò robic ni ma co, ë przë pòtkanim drëchã,
na zaséw, òżniwinë, bãksa ë pólterabend,
na kùńc żebë skùńczëc ë na wieczi wieków amen.

Ë pò prôwdze tak ùbëtno wëzdrzało jich żëcé. Wszëtcë razã robilë przë swòji robòce – maszopi przë łowienim rëbów, gbùrzë na pòlach ë w sadach, lesny ë rąbcowie w lasach, łówczi na jachtach, rzemiãsnicë w swòjëch warstatach a kùpcowie na kùpiecczich szlachach. Kòżdi miôł do zrobieniégò swòjã robòtã ë dzãka wëspółrobòce mógł spòkójno żëc. A czej ju robòta sã kùńczëła, czej przëchôdało jaczis swiãto, abò jinszô leżnota do zôbawë, tej wszëtcë sã zbieralë ë przë zwãkach jinstrumeńtów bawilë sã dłudżé gòdzënë kòl wiôldżich trzonów.
Żëcé tëch lëdzy bëło ùstawioné tak, jak jima wiodro ë zmianë nôtërë pòzwòliwałë. Stôri Słowianowie wiedno wiedzelë czedë trza z czim rëszëc do robòtë, a czedë je nót skùńczëc. To òni wiedno wszëtczim na wsach czerowalë ë ùczëlë młodëch, co mają robic, żebë wszëtkò ùkładało sã zgódnô z òdwiecznym pòrządkã. Ùczëlë jich tak, cobë mògle spòkójno robic, a téż bawic sã wszëtczim, co jim nôtëra dôwała. Prôwdã gôdającë, Słowianowie rozmielë bawic sã nawetka kòl robòtë! Spiéwalë, pòwiôdalë so szpòrtë, smialë, czasã nawetk tuńcowalë, czë na pòlu, czë w lese, na wòdze, czë w warstatach ë na szlachach. Wieczorama zbieralë sã w chëczach czë karczmach ë bawilë nawetk bez szpecjalny leżnoscë. Białczi pludrowałë so spòkójno midzë sobą ò młodëch, młodi bawilë sã przë mùzyce, a knôpi do dzéwczãtów pò kùszka sztartowalë. Czasã jaczi chłop wzął swòjã biôłkã wkół do tuńca, a tej dali grôł z jinszima w kôrtë ë szpòrtowôł ze wszëtczégò. Dzecë sadiwałë kòl ópów ë czëłë jich bôjczi ò Wiôldżich Lëdzach, co czedës żëlë w Wiôldżim Pralasu, ò jich wiôldżi mòcë ë nieskùńczonym krafce. Bëlë tak wiôldżi, że całą krôjnã òbińc mògle blós w 2-3 dnie, zanôléżno òd tegò, czë chcało sã jima òdpòcząc pò drëdżi starnie krôjnë, czë zarô szlë dali. Nawetk ti Wiôldżi Lëdze lubilë so òdpòcząc, czej blós mòglë. Bëłë téż bôjczi ò przëtrôfkach lubiczków, chtërne wiedno sã szczestlëwô kùńczëłë wiôlgą miłotą. A chtos bë pòmëszlôł, że żëcé jich bëło nudné, bez przëtrôfków ë jinszich czekawëch sprôw… Ale tak nie bëło. W tamti krôjnie wiedno sã lëdzóm bëlno żëło, a wszëtcë bëlë szczestlëwi z tegò, co mielë. Na pùstkòwiu, òstôł pò tim dzes, blós malinczi szlach, blós zabëtô wòniô, blós stôri zwãk.

Ùbëtk” abò 16.9.10
III môl w wejrowsczim konkursu “Powiew Weny” w kat. prozë dlô dorosłich na témã – “Słowianowie – më lubim ùbëtk” (“Słowianie, my lubimy sielanki”)

This website uses cookies to offer you the best experience online. By continuing to use our website, you agree to the use of cookies.