Posts Tagged ‘ Kaszëbë ’

Rôczba

Môłô bôjka ò (mòji) òjcowiznie.

W jednym lasu stôła czedës chëcz. W ny chëczë żëł so stôri chłop, co sã zwôł Stôri Léón. Nie je wiedzec skądka òn sã tam wzął, ale je mòżlëwi, że béł jednim z pierszich lëdzi, chtërny żële w nym òkòlim. Stôri Léón ùmiłowôł so w robienim w hùtnich sprôwach. Òb całi dzéń chòdził pò swòjim lasu ë zbiérół dzywné kamë, chtërne roztapiół we wiôldżim trzónie za lasã. Tam téż ùlubiłë so sedzec wiele czasu jegò córczi, czej mëmka w chëczë rëchtowała dlô familje zjestkù z tegò, co nalazła w lasu do jedzeniégò. A w lasu nalézc szło wtedë wiele bëlnëch rzeczi – grzëbë, jagòdë, malënë, zabëté ju dzysô zela, chtërne miałë wiôlgą mòc, a òjc przë zbieranim kamów złapôł jaczégò zajca abò pòchwëcił sôrnã czë dzëka. Wszëtkò nalézc mòżna bëło prawie kòl swòji chëczë. Jich dwie córczi, baro pòmòcné, równak wiele sã òbzérałë za ùceszbą ë zabawama. Czej pòdrosłë, chùtkò naùczëłë sã robic bëlné pitkù, co sã ‘wino‘ jesz do dzysô zwie. Ë tak to z nima bëło, że czej òjc jich z mëmką zmarle to pòchòwałë jich w wiôldżich grobnicach, na samim zôczątkù lasu, dze Stôri Léón miół swój môl robòtë. Same pòszłë përzinkã w swiat ë nôlazłë so chłopów. Równak tak baro zôtãskniłë za swòjima starnama, że ùdało sã ë jedni, ë drëdżi wrócëc nazôt w jich òjcowiznã. Pierszô, starszô, zamieszka niedalek òjcowégò lasu, a drëgô pòkòchała jezoro, chtërne bëło pôrã czilométrów dali ë tam téż zamieszka. A, że pitkù, chtërne wëmëszliłë, w całi swiat pòszło ë słôwã jim przëniosło, to dosc wiele razë pitanô je, co tak pò prôwdze òne pic mają rôd. Tej pierszô, starszô ë statëcznô, wiedno gôdac miała – “Jô móm rôd le wino pic.“, a drëgô, młodszô ë përzinkã figlarnô, na to – “A jô le winkò móm rôd pic!” Ë stądka wzałë sã pòzwë môlów w jaczich òne żëłë. Lewino, tam dze żëła na starszô ë Lewinkò, tam dze stojała czedës chëcz nej młodszi, zarô kòl jezora, co téż do dzys mô pòzwã jak na wies. Ë tak pò prôwdze bëło, a chto nie dôwô w ną òpòwiesc wiarë, niech jedze za Lewino ë sóm òbaczi, co tam je, ë ùwierzi w ną nôprôwdzewszą òpòwiesc. A, że kòżdô bôjka ma w se wiele prôwdë, tak to je, że kòl Lewina wcyg stoji las jich òjca, Stôrégò Léóna, co lëdze zwą Léòbòrã. W lese nym nalézc mòżna stôré grobnicë, co ùczoni archeologòwie zwą “kùrhanama” ë zamëszliwają sã, chto to mòże tam leżec… A to je doch grobnica Stôrégò Léóna, ò czim wa ju terô baro dobrze wiéce!

1.12.10
Na spòdlim gôdczi ò pòzwie wsë “Lewinkò”, chtërną pôrã lat slôde móm czëti òd s.p. Wastnë Słóńczi.


Grobnica Stôrégò Léóna na Léòbòrze, zwóna kùrhanã jarla wikingów. Przódë lëdze miele zabëti ò tim, że tam chtos leżi ë mëszlele, że są to smiece pò stôri hùce – mòże téż sparłãczoni z pòzwą wsë Stara Hùta (Starëta, gm. Kartuzë) co prawie je za lasã? 😉

Wòlne Kaszëbë?

Wòlne Kaszëbë ?

Slôdnym czasu móm dosc wiele robòtë przë tim, żebë dolmaczëc lëdzom jak to je… Kaszëbë są wòlne czë ni? Jakòs dwie niedzele slôde móm wiozłe aùtółã nowégò drëcha, Martina – najégò sąsada – chtëren wanożił pò nordowi Eùropie (jachôł aùtostopã òd Finlandie pòd dodóm) ë jesma so gadalë òb drogã, midzë Gdënią a Lãbòrgã, ò tim dze są Kaszëbë, ò historie, pòdobno brzëmiącich pòzwach gardów, ëtd… Wiedzôł, że dzes ne Kaszëbë są, blós nie miół anungù dze, to jem mù dolmaczëł. Że przóde Wejrowò to bëł Neustadt, a Lãbòrg – Lauenburg, abò Sztôłps – Stolp. Tak jesma so gôdalë, jaż mie zadôł dosc dzywné pëtanie:
– A dlôczë të jes ùblokłi w anzug?
– Bò jô dzysô miół arbeit robine.
– A dze? Doch móma Sunday today!
– A w kòscele, jô gróm na òrganach.
– Oh! Serio? A w jaczim? Móta tuwò swój kirch?
– Nie rozmiejã… Jak swój?
– Në, Kaszëbsczi Kòscół.

Abò co jinszégò. Tydzeń slôdë móm pisane z nowim drëchã z Dërszewa (Tczéwa), chtëren mô familiã w Gòscecenie ë dzôłkã kòl Lëni (w Pòtãgòwie). Mómë so pisóné ò wszëlejaczich sprôwach ë na kùńc zaczął mie wëpëtywac ò Kaszëbsczé Szkòłë… Dosc mòże slôdnim czasu znanô téma… Ale tak richtich, jakbë sã zastanowic, to mómë 3 przedszkòla, 1 szkòłã spòdlëczną, niżódnégò gimnazjum, 2 wëstrzódné szkòłë (ë jesz jedną klasã gratis! Wszëtcë doch baro za gratisama sã òbzérómë) në i czerënk na sztudiach. Tak w skrócenkù mòżna to òpisac. Ùstawa ùstawą, ale dze to je w żëcim? Lustrowac Watchdogi!

Në, a na kùńc môła anegdotka. W dzysdniowim dodôwkù do Niedzelnégò Gòsca (w Gduńsczim Gòscu) jem nalôzł artikël, dze ò naju co napisalë! Móm tam robione za młodégò znôwcã Kaszëbiznë, chtëren òbmëslił hasło – Pòstãpòwi Konserwatiscë! A tak richtich to Młodi Pòstãpòwi Konserwatiscë. Wszëtkò fejn ë ò skansenach, ë ò przińdnocë, ò najich starnach w jinternece, ë wiele jinszich… Sómi bëscë pòczëtalë. Ale padłë tam słowa, chtërnich nie miół jem rzekłi, że jesmë Kaszëbsczima Òbëwatelama! A tak richtich to Młodima Òbëwatelama Kaszëb.

Tej jak to je? Mómë Kaszëbsczé Szkòłë? Mómë Kaszëbsczi Kòscół? Jesmë Òbëwatelama Kaszëb? Òglowo, jasmë më wòlni?

Titës, 10.10.10

I chase the devil // Wënëkac Smãtka

Smãtkù sënie Żałobë, wënëkóm z Kaszëb Cebie dzys!

Ùblokã festną kòszulã, wënëkóm Smãtka ze zemi
Ùblokã festną kòszulã, wënëkóm Pùrtków ze zemi
Wëwalëc gò pòza swiat – jinszą nalézc stegnã
Wëwalëc jich pòza swiat – jinszą nalézc stegnã

Smãtek je tim złim człëkã
Nié mòże trzëmac Kaszëba
Czëdë szansã òstatnią sprawdzã
Dobãdã gò – paproc jô ju mam

Ùpadnie na Łësé górze
Nie strzëmô pòtãdze naszej
Bãdzë próbòwôł tuńcowac
Dokòła trzóna

Smãtek nie mdze ju sedzał
Wëstrzódkù naju bëlno miał
Grandolinë dzwãczi ju grzmią
Kaszëbi wòlni zarô mdą

Rëszôj naprzódk se
Strach, Trud, Niewôrto dobëte
Rëszôj naprzódk se
Serce ju Wiarë pełné je

Max Romeo – “I chase the devil”
Titës – “Wënëkac Smãtka” 5.5.10 😉

70 million / 5 tësãcy sztëk

Ë to wszëtkò wezdrzé jôk pòwiesc na kùńc
Ë jô wezdrzã jôk bòhatér terô
Wëbôczta mie to, nié drëkùjta tegò
Bãdzta biôłi czej sniég, jô bëł biôłi czej srôk

Czëj ju przińdzësz w tim czôrnim dresé
W twòji mëmczi czôrni cążowim dresé
Ë téj
Rzëcz to wszëtkò wezdrzé jôk pòwiesc na kùńc
Miasto czéruje mną, czéruje do Cebie
Taska kawë jô blós dlô Cë le móm
Lepij znac Twòj jãzëk ë gôdac z Tobą

Ë tësąc’ piãc – mùszi wiédzec ju
Ë tësąc’ piãc – robi wcyg to zle
Ë tësąc’ piãc – jidze złą strasą
Ë tësąc’ piãc – lecé blós le w dół
Ë tësąc’ piãc – chce bëc zle zle zle
Ë tësąc’ piãc – nié ùzdrzi na kùńc
Ë tësąc’ piãc – nie wié jaczi je sniég

Tuńczmë ju ju ju dzece tuńcują
Dlô Waj’ szônsa – mòże mómë jesz ją?
Z widem nô przódkù, grómë himnë na grandoliné

Nim ju przińdzësz w tim czôrnim dresé
Nie wiém czemù to tak dłùgò trwô
Ë to,
To nie jë wòjna, nié trza jôdła dzélic
Żółté fana – trzëmôsz ją doma ju
Wiérztë pisôł jem z wanożni wsë
Trzëmôsz ju niéwanożni dwié rãce

Ë tësąc’ piãc – mùszi wiédzec ju
Ë tësąc’ piãc – robi wcyg to zle
Ë tësąc’ piãc – jidze złą strasą
Ë tësąc’ piãc – lecé blós le w dół
Ë tësąc’ piãc – chce bëc zle zle zle
Ë tësąc’ piãc – nié ùzdrzi na kùńc
Ë tësąc’ piãc – nie wié jaczi je sniég

“5 tësãcy sztëk” – 25.4.10
Jinspiérowóni “70 million” – Hold Your Horses

Kaszëbsczé Spiéwë

Dodajã link do filmù dze mòżeta pòwiedzéc jôk piãkno fałszëjã na konkùrsë w Lëzënie (dzél krézowi) 😉

Film mòżeta òbzérac dzãka Wasta Tómkòwi Fópka, chtërni gò wrzucéł do jinternetù 😉
Jesz òdsëłóm Waju na jegò starna – w linkach ù mie najdzeta pòd “Kaszëbsczi bez spiéw”

A co do samégò konkùrsu – to je karno ze szkòłë nôdwëstrzódni nr I we Wejrowie “Sobiésczi Bãd” (kaszëbski part z Sobieski Band) dze mie bez slédny 3 lata przëszło sã ùczec ë òstatnio spiéwac 😉 (a ju za 5 dni bãda miół kùńc té szkòłë…)

Na pôłniém

Za lasã nôwiãkszim stoji
Kaszëbskô grôńca pôłniowi
Dze na łbie wół kwiatë trzimô
Mòdejczi tam wòdë płëną

Òstatniô cwierdza Krziżackô
Bez Pòlachów niedobëtô
Gnac Szwédów tuwò zaczelë
Kaszëbi dalek za Mòrzë

Miemcë ze strachù stawialë pancérnié
Kszëbsczim kòniôrzóm dzała na procem
Wielgô chwôła jë na tamtich pòlach

Chòc Grëbi w Judaszô żëją tatczëznie
Do dzysô kaszëbskô kréw tam wcyg płënie
Całą dosadã najdzësz w jich szkòłach

Sonet Dzéwiąti – “Na pôłniém” 11.4.10

Na wschòdzë

Czëj trzë chójnë stoją razã
Wëdartié òd Mòrza
Zwóne czasã Trzëgardama
Pòlsczima òknama

Pierszi stôri je Stolëcznym
Wòlnym czë Miemiecczim
Lë Òliwa
kòrbią to doch
Ksążąt wcyg je dodóm

W drëdżim copnelë sã Żëdzë
Czëj w daleczi szlë wanodzë
Trzecy nowomódny stoji w’strzódwòjnowi

Dzë té lëdzë co robilë
Òd zaczãtkù Gardë Trzë ne
Wcyg kaszëbskô tam płëneła stegna krwôwi

Sonet Ósmy – “Na wschòdzë” 5.4.10

Na zôpadzë

Ùsadzony bez Krzyżaków
Zômk nad Łebą stoji
Miemcë dłëgò tam sedzelë
Dzys sã pòlsczim mioni

Jesz czëc mòwa starków czasã
Ù Kùpca na rogù
Ò Kaszëbie pamiãtają
Zdrzélnika Tatulkù

Stądka dwóch widzało Kaszëbów
Króla w kaszëbsczim pòdzemiu
Żdającégò na kùńc niewòlë ti wczorôjszi

Wstid sã przëznac dzysô je lëdzom
Miasto Ùni òni wòlą
Nôwetk Léw bë sã pòczół bez to wszëtkò gòrszi

Sonet Sódmy – “Na zôpadzë (Lãbòrgòwi)” 30.3.10

W Miesce

Wzérô z szlachòtë Człek z wesokòscë
Wzérô na lëdzy co chòdzą w Miesce
Gard swòj widzy jak stoji jesz dzysô
Całi w jegò òkazałosce

Lëdze wanożą wkòł jegò Wòle
Nowi Miasto dali mù na miono
Czterë stalata chùdkò minãłe
Nô lepszi cëż sã òdmiéniało

Dali Pùrtczi kòl miasta pòd Górą latają
Ë w lëdzy nôgòrszi jiwernotë ceskają
Ti òbarchniãłi chòdzą kòl swòjich chëczów

Dali nie wiédzą kòpeska lëdzô zaklãtich
Dze mieszkają, skądka są, dzë Tatczëzna je jich
Jesz wcyg Smãtk ùrziwô tam swòjich wëmësłów

Sonet Szósti – “W Miesce” 15.3.10

This website uses cookies to offer you the best experience online. By continuing to use our website, you agree to the use of cookies.