Ò miniratkach, slédzach ë… kaszëbsczim sercu.

Wtórk.
———-
Zdarziwô sã tak, że sã czôłwiek sóm se, a mòże ë jaczi Wëższi Bët (chòc nié z Bëtowa, nié z Òlimpë), pëtô – pò prôwdze jak żëc? Za wszëtkò mómë òbarczëc winą òglowòswiatowi K-R-I-Z-Y-S, parola, do jaczi wiôldżi òczë dostôwają nawetka lëdze ze Sztejtów – ë nie blós ti czerwòny, bruny, żôłti czë biôłi – wszëtcë jak jeden, brat za bratã, chłop za białką na całim swiece – bòją sã felënkù… dëtków.
Rëchli, chòc nie wiele lat nazôd to bëło, gôdało sã, że nié blós samim chlébã żëją lëdze. Równak bez chléba pò jaczims czasu czësto prosto nie jidze strzëmac. Dostôwómë dëtczi – przëjmijmë, że z kòsmòsu, abò z robòtë, jak chto chce – ë tej? Trza dôc dozorcë za mieszkanié. Do krómù zaniésc za krëchã wzãtą na òstatnié pôłnié ë piãc piw. Do frézérë za pòdcãté w ùszłim tidzeniu klatë ë pòdgòliwóną bardã kòżdégò rena. Zaniesc do sztrumòwnié ë na gminã za wòdã. Za swiéżi lëft dac pitóm, bë ju nie sedzelë kòl rótów. e-Kòlégóm za przenëkiwanié ptôchów z bùmów. Ë jesz do kòscoła do skarbónczi – kò zëma jidze, a wejle, mòże sniégù latos dzãka dëtkóm do czipczi nie mdze ë nie mdze nót zmienic kòłów w aùtóle? A òstatné 150 dëtków òstôwô na kòta, pétroch, whiskey, lakér do bótów, nową gazétã, doładowanié do mòbilczi, drëdżi telefón, aktualizacëje antëwirusa w laptopu, nowé bùksë, czôrny szlips – kò slôdny skażił sã na òkrągłim 43 gebùrstachù cotczi Anczi w czwiôrtk – ë na wlézenié do klubù w piątk, kwiôtë dlô dzeùsa w 45 dzéń bëcégò razã, a jesz na nową platkã KòcégòBlëczeniô – doch w gazétach piszą, że to nônowszô mùzycznô mòda – ë do kina na bilietë, a òstatnëch 10 dëtków na òbszczãdnoscowé kòńto w bankù.
Miniratczi miniratkama – równak trza żëc! Nawetka czëj dëtków ju wiele czasu nie je widzec. Nie je widzec czësto jak tëch slédzów, co to nibë są przełowioné. Rëbôce w Déńsczi abò rëchòwac nie rozmiają, abò na rëbach sã nie znają. A bez sparłãczenié Kaszëbów z Déńską Królewą – naji mają za wiele slédza (w piapiórach) złowioné. Chto bë pòmëslôł, że to je mòżebné? Że mdze nót zmienic spiéwã “Tu dze jistnieje Hélsczi Półòstrów (…) Tu dze sã sedzy doma le w biédze ë nie wëchôdô w mòrze”… Jak mają łowic kaszëbsczi rëbôce swòją rëbã, czej ju ni mają na to przëstãpù? Jak mają sã redowac jich serca, czej wszëtkò je jak kóniowi pò sztrądze?
Smãtné to serce, kaszëbsczé serce. A òd dzysô – leno w Kòscérznie. Bò hewò tam wëkùpilë z Warszawczi, z krómù z P-A-T-E-Ń-T-ama, parolã “Kòscérzna – serce Kaszëb” ë hewò tak skùńczëlë biôtkã z jinym gardã z Kaszëb ò taką prawie promòcjową parolã. Ë wejle – jak to wszëtkò jidze dëtkóma zrobic. Nawetka zaklépac pòzwã dlô swòjégò gardë. Jakbë lëdze nie wiedzelë dze je to kaszëbsczé serce. Ë w jaczich sercach Kaszëbskô sedzy. Czej jesz mie òstónie dëtka z mòji mini-ratczi wëkùpiã so téż jaką parolã z negò krómù. Mòże… “Wiedno Titës wié dze szitës!” abò… “Gadac dwa razë nie darwôsz : zgrzë!” A na kùńc dóm na mszã, cobë Kartuzë nie kùpiłë swòji nowi parolë z negò krómù… Bòże, barnijce Kaszëbską!

———-
Ò miniratkach, slédzach ë… kaszëbsczim sercu.” abò 15.11.11

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *